Қызықты

Теңдестірілген теңдеу анықтамасы және мысалдар

Теңдестірілген теңдеу анықтамасы және мысалдар

Теңдестірілген теңдеу дегеніміз химиялық реакция үшін теңдеу, онда реакциядағы әрбір элемент үшін атомдар саны және жалпы заряды реактивтер үшін де, өнімдер де бірдей болады. Басқаша айтқанда, масса мен заряд реакцияның екі жағында теңестірілген.
Сонымен қатар белгілі: Теңдеуді теңестіру, реакцияны теңестіру, заряд пен массаны сақтау.

Теңгерілмеген және теңдестірілген теңдеулерге мысалдар

Теңгерілмеген химиялық теңдеу химиялық реакциядағы реагенттер мен өнімдерді тізімдейді, бірақ масса сақталуын қамтамасыз ету үшін қажет мөлшерді көрсетпейді. Мысалы, темір оксиді мен көміртегі арасындағы темір мен көміртегі диоксиді түзілуінің реакциясы үшін бұл теңдеу массаға теңестірілмеген:

Fe2О3 + C → Fe + CO2

Теңдеу заряд үшін теңдестірілген, өйткені теңдеудің екі жағында иондар жоқ (нейтральды заряд).

Бұл теңдеудің реактивтер жағында (көрсеткі сол жақта) 2 темір атомы бар, бірақ өнімдер жағында (темірдің оң жағы) 1 темір атомы бар. Басқа атомдардың санын есептемегенде де, теңдеудің теңдестірілмегенін айтуға болады.

Теңдеуді теңдестірудегі мақсат - жебенің сол және оң жағында атомның әр түрінің бірдей болуы. Бұған қосылыстардың коэффициенттерін өзгерту арқылы қол жеткізіледі (құрама формулалардың алдына орналастырылған сандар). Жазбалар (кейбір мысалдардағы темір мен оттегі туралы кейбір атомдардың оң жағындағы кіші сандар) ешқашан өзгермейді. Жазбаларды өзгерту қосылыстың химиялық сәйкестігін өзгерте алады.

Теңдестірілген теңдеу:

2 Fe2О3 + 3 C → 4 Fe + 3 CO2

Теңдеудің сол және оң жақтарында 4 Fe, 6 O және 3 C атомдары болады. Теңдеулерді теңдестірген кезде әр атомның қосалқы жолын коэффициентке көбейту арқылы жұмысыңызды тексерген дұрыс. Ешқандай жазба болмаса, оны 1 деп қарастырыңыз.

Әрбір реактивтің заттың күйін айту жақсы тәжірибе. Бұл қосылыстардан кейін бірден жақшаларға тізімделеді. Мысалы, ертерек реакцияны жазуға болады:

2 Fe2О3(с) + 3 C (с) → 4 Fe (тер) + 3 CO2(ж)

мұндағы s - қатты зат, ал g - газ.

Теңдестірілген иондық теңдеудің мысалы

Су ерітінділерінде химиялық теңдеулерді массаға да, зарядқа да теңестіру жиі кездеседі. Масса үшін тепе-теңдік теңдеудің екі жағында бірдей атомдар мен типтерді шығарады. Зарядтың тепе-теңдігі теңдеудің екі жағында таза заряд нөлге тең болады. Заттың жағдайы (aq) сулы дегенді білдіреді, бұл теңдеуде тек иондар көрсетілген және олар суда болатындығын білдіреді. Мысалға:

Ag+(aq) + ЖОҚ3-(aq) + Na+(aq) + Cl-(aq) → AgCl (s) + Na+(aq) + ЖОҚ3-(aq)

Иондық теңдеудің барлық оң және теріс зарядтардың теңдеудің әр жағында бір-бірін жоққа шығаратынын көру арқылы теңдестірілгенін тексеріңіз. Мысалы, теңдеудің сол жағында 2 оң заряд және 2 теріс заряд бар, яғни сол жағындағы таза заряд бейтарап. Оң жағында қайтадан 0 таза зарядты беретін бейтарап қосылыс бар, бір оң және бір теріс заряд.